Đặng Vân Phúc
Hà nội, ngày 06 tháng 12 năm 2017
Công nghệ thông tin và Internet đang len lỏi vào mọi ngõ ngách của xã hội, không chỉ như một loại công cụ, nó còn tạo nên nền kinh tế và có thể sẽ chiếm tỷ trọng dẫn dắt tạo chiến lược trong kinh doanh cũng như quản trị của toàn bộ xã hội một ngày không xa.
Blockchain, một sáng tạo dựa trên công nghệ của loài người, thừa kế các sản phẩm từ những năm 1982 đến 1994, ra đời Digicash và rồi đến 2008, Satoshi Nakamoto (bút danh của tác giả) đăng một bài luận trên mạng Internet có nhan đề Bitcoin: A peer-to-peer Electronic Cash System (Bitcoin: Hệ thống tiền điện tử đồng cấp). Satoshi được coi là người tạo dựng ra khối nguyên thủy đầu tiên của Blockchain. Từ đây, nền công nghiệp Blockchain cùng các loại đồng Coin được hình thành và phát triển vượt bậc, ngoài cả mong muốn của tất cả các quốc gia trên thế giới!
Công nghệ với Nghệ thuật có liên quan?
Với các nhà đầu tư, các nhà công nghệ, nhà tiền tệ hay kinh doanh, thì các loại Coin và Blockchain mang đến cho họ một cảnh cửa mới, một kênh mới và là một thị trường, mảnh đất màu mỡ mới để phát triển và khai thác. Nhưng với nhiều lĩnh vực khác thì sao? Blockchain có thể mang lại điều gì cho họ? Và tưởng chừng không liên quan đến Nghệ thuật, Blockchain có thể làm được gì?
.jpg)
Đâu là tác phẩm thật?
Blockchain, được ví như một cuốn sổ cái nhưng phân tán toàn cầu, được vận hành, lưu giữ và ghi chép với hàng ngàn vạn nguồn lực từ khắp thế giới hỗ trợ. Nó đảm bảo sự chính xác, không thể sửa đổi với các sự kiện đã diễn ra. Chỉ như vậy thôi, cũng là điều tuyệt vời đối với các tác phẩm nghệ thuật và các giao dịch tác phẩm nghệ thuật.
Các tác phẩm và giao dịch liên quan nghệ thuật trên thế giới từ hàng trăm năm qua đều đối mặt với các vấn đề giả mạo, lừa đảo mà giá trị của chúng có thể lên đến hàng triệu, trăm triệu USD cho một tác phẩm. Hàng giả và hàng hoá đánh cắp là một vấn đề quan trọng của thương mại toàn cầu. Theo Economist, "ước tính tổng giá trị hàng giả được bán trên toàn thế giới mỗi năm lên tới 1,8 nghìn tỷ USD".
Điều này dẫn đến thiệt hại to lớn cho chủ sở hữu tác phẩm mà chưa tính đến việc đánh lừa người tiêu dùng. Hơn nữa, việc bán lại hàng hóa bị đánh cắp dẫn đến thiệt hại cho người tiêu dùng và các công ty bảo hiểm. Hàng năm, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả khoảng 150 triệu đô la Mỹ liên quan tới việc đánh cắp đồ trang sức.
Và ở đây, người ta thấy vai trò của Blockchain, nhất là với những tác phẩm nghệ thuật có giá trị. Việc sử dụng dữ liệu blockchain để xác lập xuất xứ cho tác phẩm nghệ thuật thực quan trọng. Văn phòng Luxemourg của Deloitte đã thực hiện một PoC (Prove of Concept) mang tên “ArtTracktive” năm 2016, và theo công ty, hệ thống tạo ra một kênh chia sẻ thông tin giữa các nghệ sỹ, chủ sở hữu, phòng trưng bày và bất cứ ai liên quan đến một tác phẩm nghệ thuật
Patrick Laurent, một nhà lãnh đạo công nghệ và đối tác của Deloitte, cho biết trong một tuyên bố: "Khi công nghệ này (Blockchain) được sử dụng trong thị trường nghệ thuật, tất cả các sự kiện trong vòng đời của một tác phẩm nghệ thuật được ghi lại và có thể truy xuất được. Ứng dụng này đề cập đến một trong những mối quan tâm chính của thị trường nghệ thuật ngày nay, cụ thể là tờ giấy mỏng manh liên quan đến xuất xứ và các thay đổi của một tác phẩm nghệ thuật."
Việc xác nhận nguồn gốc và lịch sử vòng đời tác phẩm trở nên khả thi.
PoC đã được công bố tại hội nghị ICT mùa xuân ở Luxembourg và công ty đang công khai nỗ lực phát triển công nghệ. Deloitte gần đây đã công bố một loạt các thí nghiệm sử dụng công nghệ Blockchain trong hội nghị thượng đỉnh CoinDesk Consensus 2016 ở New York. Vào thời điểm đó, nó cũng cho thấy mối quan hệ đối tác với sự khởi đầu của ngành công nghiệp BlockCypher, Bloq, ConsenSys Enterprise, Loyyal và Stellar.
Theo Nasdaq, với người ngoài cuộc, Nghệ thuật và Blockchain tưởng như không có liên quan, nhưng với những người làm nội dung số, đây là một cuộc cách mạng thực sự. Một số công ty thực sự đã xác nhận tác phẩm nghệ thuật với công nghệ blockchain, bao gồm Verisart ở Los Angeles, Tagmart ở London và Ascribe ở Berlin. Đối với cả nhà sưu tập và nghệ sĩ, họ cung cấp giấy chứng nhận số của tính xác thực và hồ sơ xuất xứ cho phép người mua xác minh tính xác thực của tác phẩm nghệ thuật mà họ mua trong khi tạo lịch sử quyền sở hữu được công nhận cho tác phẩm nghệ thuật theo thời gian, được ghi nhận vào chuỗi.
Hai năm qua, chúng ta có thể thấy khá nhiều sự kiện về Nghệ thuật Việt nam, nhất là về Tranh nghệ thuật như, Tranh đấu giá tiền triệu USD “Đời sống gia đình” của Lê Phổ, tại Sotheby’s và liên tiếp sau đó, các tranh khác của ông cũng được bán từ vài chục đến hàng trăm ngàn USD. Sự kiện rửa tranh lùm xùm “Những bức tranh từ châu Âu trở về”, rồi bức tranh “Phố cũ” của Bùi Xuân Phái nghi giả trong phiên đấu giá của Chọn… Cùng rất nhiều nghi án từ trước đến nay, không kém thị trường thế giới là bao.
Mỗi tác phẩm, là tài sản, sự đảm bảo là hồ sơ hoặc một tờ xác nhận mỏng manh không ăn nhập với tác phẩm, tài sản đó. Việc xác định rất là chủ quan, thậm chí hồ sơ, giấy chứng thực bị hỏng, mất thì tác phẩm thật khó chứng minh là điều xảy ra với tác phẩm Bức "Salvator Mundi” (chân dung Chúa Giê Su) được bán với giá 450 triệu USD. Với Blockchain, một tác phẩm, hay tài sản, được ghi nhận các thuộc tính của nó lên Blockchain, sẽ không thể thay đổi, mỗi một sự kiện, giao dịch, thay đổi, sẽ được ghi nhận lên đó và chỉ chủ nhân mới có quyền thực hiện với sự kiểm tra của toàn hệ thống. Từ đó, xác nhận xuất xứ, chủ sở hữu, những thay đổi hay những giao dịch của tác phẩm là dễ dàng và minh bach.
Bức "Salvator Mundi” (chân dung Chúa Giê Su)
Việc cần phải làm là, các họa sĩ, chủ sở hữu, những người buôn tranh, cần đăng ký và thực hiện số hóa, tạo hồ sơ tác phẩm, tài sản của mình lên hệ thống Blockchain. Mọi thứ sau đó sẽ được vận hành và xác thực bởi cộng đồng. Chúng ta cũng hy vọng, một ngày không xa, sự minh bạch sẽ đến với cộng động yêu nghệ thuật.
Nguồn:
Ảnh Internet
