Sàn nghệ thuật

Trần Hợp Minh

Tháng 03 năm 2018

...

3- OLGA KHOKHLOVA

Olga Stepanovna Khokhlova (1891-1955), bà sinh ra ở Ukraina và học múa từ nhỏ, sau đó trở thành vũ công ballet tại nhà hát Ballet nước Nga. Bà gặp Picasso trong chuyến lưu diễn ở Paris năm 1917, tại nhà hát "Théâtre du Châtelet" và Picasso là người thiết kế trang phục cho đêm diễn. Lúc đó Picasso còn đang trong tâm trạng cô đơn, đau khổ vì sự qua đời của Eva Gouel, và cuộc gặp gỡ với Olga Khokhlova như mang đến cho ông dòng nước mát. Hai người yêu nhau và nhanh chóng kết hôn vào năm sau đó.

Dường như vẻ đẹp thánh thiện của Olga Khokhlova đã làm cho Picasso trở về với phong cách cổ điển. Ông đã vẽ rất nhiều chân dung của bà theo phong cách này và sau đó là những chân dung cách tân với những thử nghiệm kỹ thuật mới như bức tranh “ Olga ngồi trên ghế” (Olga dans un fauteuil ”).

Một lần trong lúc tập luyện, Olga Khokhlova bị chấn thương cổ chân, phải phẫu thuật, rồi tái phát nhiều lần, buộc bà phải giải nghệ. Vào năm 1921, Olga sinh một bé trai, đặt tên là Paulo. Những tháng năm sau đó, mối quan hệ của bà và Picasso đã xấu đi rất nhiều. Khi biết chuyện Picasso có quan hệ với một cô gái 17 tuổi người Pháp Marie-Thérèse Walter, ngay lập tức bà đưa con trai chuyển xuống miền Nam nước Pháp, và nộp đơn xin ly dị. Picasso từ chối li hôn vì không muốn phải chia tài sản. Kể từ đó Olga Khokhlova và Picasso sống ly thân cho đến khi bà qua đời vì bệnh ung thư ở thành phố Cannes, Pháp năm 1955.

Paulo (con trai của Olga-Picasso) kết hôn với Emilienne Lotte và có hai con:Pablito (1949 - 1973) và Marina (sinh ngày 14 tháng 11 năm 1950).

Bà Marina Picasso, người được thừa kế một phần gia tài của Picasso, trong một lần đến thăm Việt Nam đã rất thương cảm hoàn cảnh của các cháu mồ côi, thấy yêu quý đất nước này và năm 1990 bà xin phép thành lập một viện mồ côi ở Thủ Đức (cho dù các thủ tục hành chính cấp phép rất khó khăn, phiền nhiễu...), đặt tên là "Làng Thiếu Niên". Bà thành lập quỹ Marina Picasso, bà về Việt Nam nhiều lần, tổ chức giúp đào khoan giếng nước ngọt cho nhiều làng quê, vận chuyển sữa thường xuyên đến các trại trẻ mồ côi và bệnh viện, đồng thời trợ cấp cho nông dân và cấp học bổng cho con em của họ.

“Olga ngồi trên ghế (”Olga dans un fauteuil”) 1917. Bức tranh là thể nghiêm của Picasso. Thân hình của người phụ nữ dường như đã được cắt và dán trên một nền phẳng, không có chiều sâu.Vải của ghế gợi đến một tấm giấy.

Olga ngồi trên ghế (“Olga dans un fauteuil”) 1917

Chân dung Olga 1923

Chân dung Olga Khokhlova (Picasso 1923)

Olga Khokhlova (1891-1955)

4-Marie-Thérèse Walter (1909-1977)

Marie-Thérèse Walter là người Pháp, bà gặp Picasso khi mới 17 tuổi ở một triển lãm tranh. Picasso đã yêu bà ngay từ cái nhìn đầu tiên và xúc động kêu lên:thưa cô, tôi sẽ đợi cô ở đây mỗi ngày vào lúc 6 giờ chiều. Rồi họ hẹn hò với nhau trong bí mật vì lúc đó Picasso đang sống với vợ là Olga Khokhlova và hơn nữa Marie Walter còn ở tuổi vị thành niên.

Từ đó Marie Walter trở thành người tình và người mẫu của Picasso. Sự xuất hiện của bà đã làm cho Picasso thay đổi bút pháp, lối vẽ. Nếu như trước đây là những đường cong, uốn lượn...cho những bức chân dungcủa vợ, thì bây giờ ông chuyển qua những đường thẳng, góc cạnh..dành cho chân dung của người tình. Ông đã vẽ hàng trăm chân dung Marie Walter theo phong cách này và nổi bật nhất là bức “ Giấc Mơ ”(Le Rêve).

Khi Marie Walter mang bầu thì câu chuyện tình không còn bí mật được nữa. Vợ Picasso tức giận, bà cùng con trai Paulo chuyển về sống ở thành phố Canne, miền nam nước Pháp. Sau đó Picasso và Marie Walter sống công khai với nhau và bà đã sinh một cô con gái đặt tên là Maya Widmaier-Picasso. Cô bé Maya cũng là nguồn cảm hứng và chủ đề cho nhiều tác phẩm của Picasso.

Có thể do sự chênh lệch tuổi tác, Picasso hơn bà 28 tuổi, dẫn đến sự không hòa hợp trong cuộc sống hàng ngày và khi Picasso thay lòng, đổi dạ, yêu một người phụ nữ khác là nữ họa sĩ Dora Maar, thì năm 1940 bà cùng cô con gái Maya quyết định ra đi. Bà mất năm 1977 ở Paris, thọ 68 tuổi.

Bức tranh chân dung Walter “Giấc Mơ” được Pablo Picasso vẽ vào năm 1932, một trong những bức tranh đắt giá nhất của ông. Năm 2013 bức tranh này đã được bán với giá 155 triệu đô-la Mỹ, tương đương khoảng 3 ngàn tỷ Việt Nam đồng.

Bức tranh miêu tả một phụ nữ trẻ, mái tóc vàng óng, đang ngồi trên một chiếc ghế bành màu đỏ với hai cánh tay để trần, buông lơi và đeo một vòng cổ màu vàng và hạt màu đỏ, phía sau là một tấm màn nâu với hoa văn gợi lại những họa tiết của Matisse, họa sĩ cùng thời với Picasso. Các nhà phê bình hội họa cho rằng bức tranh có nhiều tính cách khêu gợi tình dục, khuôn mặt cô gái ngửa lên, đôi mắt khép hờ chờ đợi, và nửa mặt bên trái có hình dáng rất “đặc biệt”, vai trần và cổ áo tuột xuống để hở nửa ngực.

Vào tháng 10 năm 2006, người sở hữu bức tranh là Steve Wynn đã vô tình làm rách bức tranh, một vết rách gần 20 cm bên tay trái của cô gái, nhưng rồi đã được phục chế hoàn hảo gần như nguyên bản.

Còn được gọi là “Giấc Mơ”, đây là một tác phẩm của Picasso. Bức tranh được cho là vẽ trong một buổi chiều tháng 1 năm 1932 và mô tả người tình 22 tuổi của ông Marie-Therese Walter. Bức tranh này được bán 157.500 USD