HỌA SĨ HUẾ - NGUYỄN KHẮC TÀI
Hội họa Bút sắt, nghe thì đơn giản, nghĩ ai biết vẽ cũng làm được và thực tế thì đại đa số họa sĩ có thể vẽ bút sắt. Vẽ bút sắt nhanh gọn, với tập giấy, cây bút, giúp nhiều họa sĩ ký họa nhanh chóng trong các sự kiện, các chuyến đi làm tư liệu cho các tác phẩm của mình về sau. Cơ bản vẽ bút sắt chỉ với hai màu chính là đen và trắng. Các bản ký họa là phác thảo, là tư liệu cho sáng tác, do đó, không nhiều họa sĩ đưa vẽ bút sắt lên thành tác phẩm hoàn chỉnh.
Bút sắt khi vẽ là phải dứt khoát và có chủ đích, không thể tẩy xóa, để có thể mềm mại, sống động tác phẩm, đòi hỏi họa sĩ rất kiên nhẫn và khổ luyện. Nhất là với những tác phẩm khổ lớn, bố cục và hình họa đòi hỏi rất chắc. Với tranh phong cảnh, tả thực nội dung ai cũng thấy, người họa sĩ phải chỉn chu hơn nhiều. Giấy mỏng, mực chết, sai là hỏng cả bức tranh… Chúng ta có thể biết họa sĩ CHÓE (Nguyễn Hải Chí) với tranh biếm họa, Lê Mai, hay Tôn Đức Lượng. Tôi cũng được xem khá nhiều ký họa của nhiều họa sĩ, nhưng không nhiều tác phẩm ở các phòng tranh hiện nay.
Một lần qua nhà ông anh, trong vô vàn tranh đủ loại, có mấy bức đen trắng khổ to phải cỡ 1.5 mét x 2 mét rất đẹp, “Tranh in khắc phải không anh?” Tôi tò mò hỏi, “Không, đây là tranh bút sắt của một họa sĩ trong Huế.” Anh chỉ nói vậy và chỉ cho tôi xem thêm một số bức khác của cùng họa sĩ và rồi chuyến đi Huế lần này, tôi được đến nhà họa sĩ tác giả các tác phẩm bút sắt mà ông anh giới thiệu trên.
Vào nhà họa sĩ, khi lên tầng trên, tôi nhìn thấy ngay một bức tĩnh vật cổ bình cắm cành hoa đào đỏ. “Ơ hóa ra bức này của họa sĩ à? Anh vừa thấy đăng hôm qua, ấn tương ngay và nhớ vì cái bình.” Tôi ngạc nhiên hỏi. Họa sĩ cười xác nhận “Em mới đăng bức đó và bức này nữa” Tài chỉ thêm bức tĩnh vật bên cạnh. Bên trong, thêm các tác phẩm sơn dầu vẽ phong cảnh, cổng nhà thờ, tĩnh vật cúc họa my và đặc biệt, mấy bức đen trắng khổ lớn, vẽ cảnh đi chợ của người dân tộc phía Bắc, và một số bức ký họa thành cổ. “Các bức ký họa là kết quả nhiều chuyến đi rong ruổi một mình với ba lô của em đấy.” Họa sĩ chia sẻ.
Nguyễn Khắc Tài, tốt nghiệp Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế và ở lại trường giảng dạy. Sinh ra ở quê Nghệ an, nhưng trở thành người con của Huế. Từ khi đi học, họa sĩ đã lựa chọn đồ họa và vẽ bút sắt, không chỉ vẽ để ký họa, mà Tài đã phát triển thành tác phẩm hoàn chỉnh. Đa số các tác phẩm là đen trắng, dưới ngòi bút của Tài, từng nhân vật hiện lên mềm mại có hồn, những cảnh chợ miền núi, ngựa thồ, người dân tộc, núi non phong cảnh hiện hữu tình cảm. Những cổng thành cổ, bờ tường xưa cũng được nắn nót tỉ mẩn từng nét của Tài đưa ra. Vẽ một tác phẩm khổ nhỏ đã khó, Tài đưa ra những tác phẩm khổ lớn nên đòi hỏi thực hiện rất công phu. Mặc dù là đen trắng, nhưng ngòi bút đậm nhạt cùng với cảnh sắc vẫn truyền tải được tình cảm của nội dung và thể hiện cái chất của bút sắt. Một số tác phẩm, họa sĩ cũng có phối hợp màu cho một phần của bố cục tạo hiệu ứng rất đặc biệt.
Ngoài bút sắt, Tài cũng vẽ đa dạng, tĩnh vật, phong cảnh bằng sơn dầu, acrylic. Cảnh đồng quê bến thuyền, lũy tre, sông nước tĩnh lặng của Huế. Hay bức cảnh nông thôn, đặc trưng Bắc Việt với vườn Xoan hoa tím ấm áp cây rơm vàng soi bóng nước bờ ao. Phải là người tinh tế, đi nhiều, có tình cảm quê hương mới gửi gắm vào tác phẩm đẹp được vậy.
Đặng Vân phúc
Huế, ngày 20 tháng 12 năm 2019
