MÀU SẮC TRONG BÌNH THƯỜNG MỚI
Đặng Vân Phúc
Hà nội, ngày 05 tháng 01 năm 2022
Covid-19 đã sang tới năm thứ ba, những áp lực, những lo sợ, những khó khăn chưa phải đã qua, chưa phải đã hết nhưng mọi người đang dần chấp nhận và tìm sự thích nghi, ổn định để bình thường mới so với trước đây. Vừa sống vừa phòng dịch, chống dịch và làm việc trở lại.
Thiệp chúc Tết và Tranh mới
Thời gian đầu, dãn cách xã hội làm đình trệ mọi họat động của cuộc sống, trong đó nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật và với các họa sĩ, các triển lãm hoàn toàn đóng cửa, các tác phẩm sáng tác không được thực hiện triển lãm, không được ra mắt công chúng cả thời gian dài. Nhiều người, thường một năm thực hiện 3-4 cuộc triển lãm, nay không thể thực hiện được lần nào, đã hạn chế rất nhiều sức sáng tạo, hạn chế giao tiếp, hạn chế thương mại và hạn chế tài chính, kìm hãm động lực sáng tác…
Tiếp khách mùa dịch. Họa sĩ Dũng Trống tới thăm
Cũng bị ảnh hưởng bởi đại dịch, những kế hoạch của họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam cũng bị tác động không hề nhỏ, một loạt các triển lãm dù được chuẩn bị sẵn sàng phải dừng lại. Triển lãm “Bột màu trên giấy Dó” của họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam được chuẩn bị rất công phu, công phu nhất trước nay so với các triển lãm họa sĩ từng thực hiện. Số lượng tranh sáng tác hơn 150 tác phẩm trong nhiều năm liền, được họa sĩ Trịnh Sinh Nha cùng chọn lựa, lên khung. Sách giới thiệu tác giả và các tác phẩm đã được họa sĩ Trịnh Minh Sơn biên tập và xuất bản. Địa điểm chuẩn bị xong xuôi tại khuôn viên trường Đại học Mỹ thuật Hà nội. Nhưng đợt bùng dịch thư tư của Covid với biến chủng Delta đã làm ngày khai mạc trong tháng 10 năm 2021 phải lùi lại. Ngày mới là 22 tháng 12 năm 2021 đã sãn sàng mọi việc thì biến chủng Omicron lan rộng. Cuộc triển lãm lại phải hoãn.
.jpg)
Tác phẩm Bái sư phụ với vật phẩm là cá
“Nhật Hà phải không? Qua xem tranh nhé.” Nghe trong điện thoại tiếng của cả họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam và họa sĩ Tạ Phương Thảo. Cái tai nghe của họa sĩ chắc khó nghe vì khi đó tôi đang trên núi Sóc sơn. Không trao đổi được nhiều nhưng cũng hiểu nội dung. Hôm sau về Hà nội, tôi liền tới nhà họa sĩ. Một mình họa sĩ ở xưởng vẽ trên tầng thượng, ông đang tập trung vào bức họa mới gần hoàn thiện, tô màu nền cho nhân vật là một chú Hổ đang mang con gà sống tới dâng cho chú mèo. “Bức tranh bái sư đấy.” dường như tránh sự thắc mắc của tôi, ông giải thích, Hổ tới bái sư Mèo để học nghề với vật phẩm là con gà. “Dưới phòng là một bức khác, cũng tương tự nhưng vật phẩm là một con cá.” Họa sĩ giới thiệu thêm.
Tác phẩm đang hoàn thiện: Bái sư phụ với vật phẩm là gà
Tương tự những năm trước, chuẩn bị cho năm mới, họa sĩ dành thời gian nhiều tháng vẽ các con giống của năm đó. Năm nay là Nhâm Dần, vẽ hổ. Nhiều họa sĩ xưa nay cũng đều vẽ các con giống của năm mới, mỗi người mỗi vẻ, vẽ rất nhiều, rất đa dạng, đủ các phong cách. Thậm chí có người vẽ nguyên con hổ rất giống luôn. Tuy nhiên với họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam, những con giống, từ Trâu, Chuột, Chó, Gà, Mèo hay Hổ năm nay cũng vậy, được nhân cách hóa rất gần gũi cùng với tích truyện dân gian. Trong mỗi nét vẽ tạo hình, màu sắc, đều mang nội dung nhất định. Mỗi bức vẽ cho dù phóng khoáng hay tỷ mỉ, đều ẩn chứa nội dung mà trải nghiệm, tích lũy cũng như trình độ và tình cảm của người họa sĩ gửi gắm vào.
Chân dung
“Tặng Nhật Hà tranh con Hổ năm nay nhé.” Họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam dừng tay vẽ, quay sang tủ tranh lấy một tấm đưa cho tôi. Con hổ với đầu tròn, nét vui tưới và màu sắc đặc trưng của ông. “Tròn trĩnh thể hiện sự đầy đủ, viên mãn. Vui vẻ thể hiện sự hạnh phúc.” Ông chỉ vào tranh và giải thích. Dù vậy, với bộ râu và mắt hổ vẫn đầy đủ sự uy nghi, dũng mãnh của ông Ba mươi thực thụ. Một bức tranh thay cho lời chúc phúc, mang đến sự vui vẻ và hy vọng. Ông lấy tiếp một phong bì và ghi tên, ký. “Một bộ lưu niệm thủ công, tự tay tôi làm đấy, năm nay họ cũng đến lấy gần hết rồi.” họa sĩ kể thêm khi đưa cho tôi phong bì đựng thiệp chúc mừng Năm mới. Là một bức vẽ con hỗ nữa trên giấy dó tạo thành tấm thiệp đẹp đẽ.
Tranh Tết
Ông lấy tiếp một bộ nữa ký tặng cho họa sĩ Dũng Trống rồi nói tiếp: “Bây giờ mới là xem tranh, tôi vẽ hai bức, Nhật Hà cậu xem cho nhận xét…” Ông lật trên tủ lấy xuống hai bức vẽ chân dung “Ôi, đẹp quá!” Tôi thốt lên ngay khi nhìn thấy. Thì ra ông đã vẽ chân dung chính tôi. Chừng như ngồi ngắm một lúc không nói gì, ông liền giải thích: “Bức này, vẽ với nội dung một tri thức, có kiến thức, nhưng hay đi, tâm hồn bay bổng trăng mây.” Chỉ sang bức bên cạnh ông nói tiếp: “Bức này tả sự trải nghiệm hoang dã, mang phong cách Matisse như cậu hay so sánh với tôi…, khăn quàng mang dấu ấn Hồng Lam bằng màu sắc.” Thực sự bất ngờ, ông nói sẽ vẽ chân dung tôi thì đã biết, nhưng ông theo dõi tôi trên Facebook, tìm hiểu công việc liên quan để đưa vào tác phẩm một cách cẩn thận thì rất đáng trân trọng. Phải nói rất được ông quý mến.
Chân dung 2
“Covid nên triển lãm chưa biết khi nào có thể thực hiện, tuy nhiên tặng sách đã nhé.” Tiếp tục nhận quà, ông mở thùng sách lấy ra, ghi nội dung, ký và cẩn thận đóng dấu tặng. Đây là sách được xuất bản cho cuộc triển lãm dự định ngày 22 tháng 12 năm 2021 vừa rồi nhưng chưa thực hiện được. Cuộc sống khó có thể về như trước Covid (BC), như mọi hoạt động khác của xã hội, văn hóa nghệ thuật và cụ thể Hội họa, cũng đang tìm cách thích nghi mới, thông qua các phương tiện, các kênh khác nhau để họa sĩ có thể giới thiệu, tiếp cận công chúng đưa các tác phẩm của mình ra ngoài, không thể trông chờ ngày mở cửa triển lãm, không thể ngừng vẽ. Như ông chia sẻ với họa sĩ Dũng Trống: “Khi vẽ, cũng như đánh trống trong âm nhạc, một khi màu sắc bắt kịp hòa nhịp với tâm hồn, cảm xúc, nhịp trống sẽ cùng bản nhạc thăng hoa, thì tác phẩm hội họa cũng sẽ hòa màu sắc tương tự, tác phẩm sẽ gắn với tâm hồn của người nghệ sĩ.”
Bên giá vẽ
Với họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam, bình thường mới đã bình thường! Năm mới cứ đến, chuẩn bị quà là tranh và bưu thiệp năm mới cho bạn bè thân hữu vẫn tiếp tục như thường, tranh và các việc cho triển lãm cũng cứ diễn ra. Các tác phẩm mới cho nhiều triển lãm mới cũng tiếp tục, màu sắc của họa sĩ vẫn rực rỡ, tươi vui, đầy lạc quan trẻ trung. Xưởng vẽ của ông vẫn nhộn nhịp bè bạn lui tới, ông vẫn theo dõi từng bài đăng của bạn bè trên mạng xã hội, vẫn rõ tình hình cuộc sống. Màu sắc trong bình thường mới như chưa hề có Covid tới!
Họa sĩ ký tặng sách triển lãm
Họa sĩ tặng tranh
